Synimi i Kontit ishte të krijonte një shkencë natyraliste për shoqërinë, e cila të shpjegonte edhe zhvillimin e kaluar të njerëzimit edhe parashikimin e rrjedhës së ardhshme të saj. Studimi i dinamikave dhe statikave shoqërore, të progresit dhe rendit, të ndryshimit dhe stabilitetit, janë dy shtyllat binjake të sistemeve të tij...

Jeta e Rusoit ishte plot vuajtje e peripeci. I njihte mirë skamjen dhe mjerimin, ndjekjet dhe bojkotimet, sëmundjet dhe vdekjen tragjike. Por nuk dekurajohej dhe nuk i mungonte optimizmi jetësor. Ai ishte person jokonvencional. Urrente dhe tmerrohej nga obligimet, orari dhe detyrimet. Aq sa edhe orën e kishte humbur, që të mos ishte më i detyruar të dinte se cila kohë e ditës ishte. Por përkundër kësaj ishte hartues i një projekti të rregullimit shtetëror-ligjor të shoqërisë, dhe ithtar i një përpikmërie dhe rigoroziteti të tillë në respektimin dhe realizimin e ligjeve si askush tjetër.

Shkrimtar, historian, publicist dhe filozof francez. Te Volteri herët zhvillohet synimi për marrëdhënie të papengueshme, të lira, si dhe pikëpamje skeptike për të gjitha autoritetet sunduese morale dhe religjioze. Kështu, për shkak të ofendimit të regjentit Filip të Orleanit u burgos në kështjellën e Bastiles, ku jetoi një vit në mënyrë të vajtueshme. Në burg shkroi veprën Edipi, vepër që e bëri shumë të popullarizuar...

Koncepcioni i shoqërisë në epokën e shkatërrimit të shoqërisë skllavopronare dhe zhvillimit të feudalizmit, u shpreh në dy forma special: në formën kristiane – religjioze, dhe natyre – hisorike. Përfqësues të formës së parë janë: Shën Augustini dhe Toma Akuini, kurse i të dytit mndimtari arab Ibn Halduni (Khaldoun)...

Për analizën e koncepcionit social-filozofik dhe filozofiko-politik të shoqërisë në Greqi janë të rëndësishme pikëpamjet e sofistëve, të Platonit, të Aristotelit dhe të shkollave postaristoteliane – të stoikëve dhe epikurianëve.
Te sofistët gjejmë pikëpamje të ndryshme mbi lindjen e shtetit që mund të vlejnë si embrion i teorive të njohura: a. teorisë së kontratës shoqërore, b. teorisë së natyrës, dhe c. teorisë së forcës.

Përfaqësuei më i dalluar i kësaj kohe ka qenë filozofi Lukrecije. Ai krijoi teorinë mbi evolucionin shoqëror. Në veprën e tij “Përn natyrën” (De rerum natyra), që është e përbërë nga gjashtë vëllime, ai përmend të gjitha kategoritë sociale si p.sh., luftën për ekzistencë, ekzistimin e atyre më të afërmve, mënyrën e jetës së popujve primitv, origjinën e gjuhës, zjarrit, besimit, punës, raporteve familjare, rradhitjen e periudhave të kulturave, zhvillimin e raporteve tregtare, që kanë qenë disa nga kategoritë sociologjike më të dalluara të cilat atë e bëjnë sociology para konstituimit të sociologjisë...

për ndryshim nga ato të Lindjes së lashtë, kanë qenë shumë më plural dhe më origjinale në mënyrën e të menduarit shoqëror dhe filozofik. Ky origjinalitet i atyre pikëpamjeve në një anë, dhe mosinteresimi për kultivimin e idesë për shtetin religjioz, si[ ekzistonte në pikëpamjet e shoqërive të lashta mbi organizimin shoqëror në anën tjetër, bënë që në kuadër të këtyre pikëpamjeve mbi shoqërinë, të paraqitet mendimi kritik mbi institucionet dhe rregullimin shoqëror...

Oborri i pistë

...E çka po luani? ‘Hmmmm jo jo nuk po luajm por po bisedojmë’. Epo mirë de, ia ktheva, çka po bisedoni? ‘Asgjë babi, asgjë, veç bisedojmë se kush shkon më shumë në qytet, kush blen më shumë rrobe, kush ka më shumë lodra, kush i ka librat më të reja… e unë veç i dëgjoj.’ E mua vapa e budallallëqeve ende po më ngushton më shumë e po më bënë të më vlojë koka....

sot shpresa e ruan të nesërmen
e nesër një sot e zakonshme është

sot dita fillon në mbrëmje
sot nata fillon në mëngjes...

Veprat e gjuhëtarit zviceran Ferdinant Dë Sosir ishte burimi i hershëm më i rëndësishëm i ideve strukturaliste.
Gjuha përbëhet nga rregulla të gramatikës dhe kuptimit që “qëndrojnë pas” fjalëve, por nuk përcaktohen në lidhje me to. Të marrim një shembull të thjeshtë: Në anglisht ne i shtojmë zakonisht “ed” foljes kur duam të tregojmë që bëhet fjalë për një ngjarje të shkuar. Sipas Sosir analizë e strukturës së një gjuhe do të thotë gjetje e rregullave që qëndrojnë në themel të ligjerimit tonë. Pjesa më e madhe e këtyre rregullave njihen nga ne vetëm sit ë nënkuptuara: ne nuk mund të përcaktojmë leht se cilat janë ato. Në fakt, detyra e gjuhëtarëve është të zbulojnë çfar njohim me mënyrë të nënkuptuar, por që e shohim vetëm në nivelin e të qenurit në gjendje të përdorimit praktik të gjuhës...