Për disa njerëz, sociologjia duhet të jetë studim i larmishëm i të dukshmës, një mënyrë e shtrenjtë për të zbuluar atë që secili tashmë e din. Për këta njerëz sociologjia është përafërsisht gjykim i shëndoshë. Por, a është? Merrni parasysh deklaratat në vijim.

1. Meqë aftësia mendore varet nga mosha, njerëzit e moshuar janë më pak produktiv se sa të rinjtë.

2. Meqë ne kemi koeficientin më të lartë të divorcit në botë, martesa patjetër humbet tërheqshmërinë e saj në SHBA.

3. Religjioni dhe shkenca nuk përzihen. Religjioni, nuk mund ta inkurajojë zhvillimin e shkencës.

4. Varfëria e thellë lehtë mund të shkaktojë revolucion.

5. Për dallim nga japonezët, amerikanët nuk punojnë punë të rënda, sepse ata më tepër janë të interesuar në zbavitje.

6. Vjedhja e armatosur është më e rrezikshme për viktimën sesa ajo e paarmatosur.

7. Shumica e të rinjëve të cilët i bashkohen kulteve janë të ndryshëm nga të tjerët e grupit të tyre. Ata, tek e fundit, kanë disa probleme me prindërit e tyre.

8. Meqë Biznesi i Madh dominon SHBA-të, shumica e amerikanëve punojnë në kompani të mëdha me më tepër se 1000 punëtor secili.

9. Paragjykimi i ashpër dhe diskriminimi gjithmonë i bëjnë minoritetet të varfëra.

10. Njerëzit e arsimuar të cilët kanë pak ose fare eksperiencë seksuale, ngjanë më shumë t’i dhunojnë partnerët e tyre, sesa ata që kanë shumë eksperiencë seksuale.

Përveç filozofit të madh Aristotelit edhe sociologu Ogist Kont i cili mirret si themelues i sociologjisë, familjen e përcakton si qelizë themelore të shoqërisë. Një numër i madh sociologësh familjen e llogarisin si gurëthemel të shoqërisë që do të thotë se shoqëria nuk mund të funksionojë pa institucionin e familjes prandaj edhe ajo llogaritet si element kryesorë i shoqërisë njerëzore.
Familja si grup shoqëror primar dhe bio-social përcaktohet nga zakonet, rregullat kulturore dhe morale me ç’rast ka detyra dhe funksione të caktuara. Nëse shoqëria kuptohet si sistem i marrëdhënieve mes njerëzve, familja në atë sistem zë vend mjaft të rëndësishëm. Në aspektin sociologjik nuk janë të rëndësishme vetëm marrëdhëniet të cilat lindin, mbahen ose ndryshojnë në „shoqërinë familjare”, por edhe marrëdhëniet mes shoqërisë si tërësi në njërën anë dhe elementeve të cilat e përbëjnë strukturën e sajë ku padyshim bënë pjesë edhe familja në anën tjetër. Një kohë të gjatë mendohej se familja dhe atë pikërisht familja monogame është grup i cili nuk ndryshohet, dhe çdoherë është në status que pa marrë parasyshë tipin e shoqërisë dhe proceset shoqërore.Më tej hulumtimet shkencore më vonë i demantuan këto qëndrime dhe erdhën në përfundim se familja pëson ndryshime krahas ndryshimeve të përgjithshme të shoqërisë. Shkalla e ndryshimeve varet nga zhvillimi i përgjithshëm shoqëror, nga zhvilimi ekonomik, politik, social, kulturorë etj. Në botën bashkëkohore ndryshimet në kuadër të familjes janë shumë të shpejta dhe evidente të cilat kanë ndikuar që të ndryshoj edhe karakteri i familjes, funksionet dhe pozita e bashkëshortëve dhe fëmijëve në kuadër të familjes, pavarësia ekonomike e anëtarëve të familjes deri te paraqitja e sjelljeve devijante familjare.

Qëllimi i secilës shkencë është që të arri të njohurit objektiv te lëndës së studimit të saj. Çdo shkencë tjetër,qoft natyrore apo shoqërore këtë mund ta arri vetëm përmes metodës së saj shkencore. Lënda e sociologjis,për dallim nga lëndët e shkencave natyrore është më e komplikuar. Ki komplikim i lëndës së saj e bënë më pak të mundur,studimin e saj, përmes metodës shkencore. Metodat shkencore janë më të aplikuar,në shkencat natyrore por gjithashtu për doren edhe për studimin e shoqëris në sociologji. Sociologjia në një far mënyre i ka huazuar kto metoda dhe i´a ka adaptuar vetes. Në sociologji përdoren termet metod dhe teknik ,por egziston dallimi mes tyre...

Sen Simoni i shkëputi lidhjet me njerëzit e tij, duke arritur deri aty sa të dëshirojë zhdukjen përfundimtare të feudalizmit. Në kundërshtim me tradicionalistët, ai mendon se nuk mund të krijohet përsëri Regjimi i Vjetër, se duhet punuar për ndërtimin e një shoqërie të re. Duke e future mendimin e vetë në kuadrin e një filozofie të një ngjarje që e merr nga shekulli i kaluar Sen Simoni e parandjen se në shoqërinë e dëshiruar që ai e quan industriale, racionaliteti ekonomik do ta mposhtë atë politik duke sjelë zhdukjen e formave të vjetra shoqërore, ndërsa fenomenet ekonomike janë të privilegjuara në aspektin analitik, çrregullimi që po ndodh ka të bëjë me fushat e simbolikës dhe të fesë...

“Shoqëria, ashtu si gjallesat, fillojnë si embrione, duke patur zanafillën nga masa të cilat janë jashtëzakonisht të vogla në krahasim me masat që në fakt ato arrijnë”.Rritja e strukturës shoqërore mund të kthehet në dy procese, “të cilat nganjëherë shkojnë veç e veç dhe nga një her së bashku”.

Në sociologjinë e Veberit dallohen katër tipe fillestare të veprimit shoqëror. Njerëzit mund të angazhohen në veprime racionale të orientuara nga qëllimi apo të paramenduara. Veprimi i tyre racional mund të jetë me orientim nga vlera.
Ato mund të veprojnë nga motive emocionale apo afektive; apo së fundmi mund të angazhohen në veprimin tradicional. Veprimi tradicional është i drejtuar prej zakoneve rituale të mendimit, nga mbështetja në “të djeshmen e përjetshme”.

Shoqëria, sipas Marksit, përfshinte një ekuilibër lëvizës të forcave të antitezës, të cilat krijojnë ndryshimin shoqëror nëpërmjet tensionit dhe përplasjes së tyre. Vizioni i Marksit ishte i bazuar në një pikënisje evolucionare. Për atë, motori i përparimit ishte përplasja, më mirë se një rritje paqësore ishte motori i përparimit; kundërshtia ishte babai i të gjitha gjërave dhe konflikti shoqëror ishte thelbi i procesit historik. “Veprimi i parë historik është krijimi i vetë jetës materiale. Ky me të vërtetë është një veprim historik, një kusht themelor i të gjithë historisë”.

Termi “elitë” është kompleks dhe bart ngarkesa të ndryshme ideologjike dhe tone të ndryshme emocionale. Pikëpamjet elitiste kanë burime e mbështetje të ndryshme, bazohen në faktorë të ndryshëm. Ato mund të jenë religjioze – mistike, mund të kenë argumentim biologjik, mund të jenë psikologjiste, ose mund të jenë të natyrës organizativo – funksionale.
Ndonëse koncepti i elitarizmit mund të shtrihet mjaft gjërë, teori më të theksuara elitariste janë ato të Moskës e Paretos, por edhe të Mihelsit dhe Ortega i Gasetit.

Synimi i Kontit ishte të krijonte një shkencë natyraliste për shoqërinë, e cila të shpjegonte edhe zhvillimin e kaluar të njerëzimit edhe parashikimin e rrjedhës së ardhshme të saj. Studimi i dinamikave dhe statikave shoqërore, të progresit dhe rendit, të ndryshimit dhe stabilitetit, janë dy shtyllat binjake të sistemeve të tij...

Jeta e Rusoit ishte plot vuajtje e peripeci. I njihte mirë skamjen dhe mjerimin, ndjekjet dhe bojkotimet, sëmundjet dhe vdekjen tragjike. Por nuk dekurajohej dhe nuk i mungonte optimizmi jetësor. Ai ishte person jokonvencional. Urrente dhe tmerrohej nga obligimet, orari dhe detyrimet. Aq sa edhe orën e kishte humbur, që të mos ishte më i detyruar të dinte se cila kohë e ditës ishte. Por përkundër kësaj ishte hartues i një projekti të rregullimit shtetëror-ligjor të shoqërisë, dhe ithtar i një përpikmërie dhe rigoroziteti të tillë në respektimin dhe realizimin e ligjeve si askush tjetër.